การกระตุ้นไฟฟ้ารักษาความเจ็บปวด (Electroanalgesia) อีกทางเลือกของการรักษาความเจ็บปวด

 การกระตุ้นไฟฟ้ารักษาความเจ็บปวด (Electroanalgesia) อีกทางเลือกหนึ่งของการรักษาความเจ็บปวดเรื้อรัง และเฉียบพลัน ความสนใจในเรื่องของการรักษาความเจ็บปวดจากโรคต่างๆ โดยการไม่ต้องใช้ยานั้น กำลังเป็นที่สนใจของวงการแพทย์แผนปัจจุบันอยู่ในสมัยนี้  การใช้เครื่องกระตุ้นไฟฟ้ารักษาความเจ็บปวด (Electroanalgesia) จึงเป็นหนึ่งในทางเลือกนั้นด้วย

การใช้กระแสไฟฟ้าในการรักษาความเจ็บปวดนั้น ได้เริ่มมีการนำมาใช้กันประมาณ 1 ศตวรรษที่ผ่านมา แต่เริ่มมีความสนใจกันมากขึ้นอีกหลังจากที่เราเริ่มเข้าใจเกี่ยวกับความรู้ทางสรีระวิทยา ของกลไกที่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดมากขึ้น และถ่องแท้ยิ่งขึ้น เป็นผลพวงของการพยายามที่จะหาหนทางในการรักษาความเจ็บปวดต่างๆ โดยที่ไม่ต้องใช้ยาทั้งชนิด Opioid และ Nonopioid  การกระตุ้นไฟฟ้าสามารถกระตุ้นเข้าไปโดยตรงที่ไขสันหลัง ศูนย์ความเจ็บปวดของสมอง ระบบประสาทส่วนปลาย หรือแม้กระทั่ง ที่จุดของการฝังเข็มของการฝังเข็มแบบการแพทย์แผนจีน เหล่านี้เป็นการพยายามที่จะพัฒนาการรักษาความเจ็บปวดเรื้อรัง และเฉียบพลันที่เกิดจากสาเหตุของโรคต่างๆ

นิยามของ Electroanalgesia

คือวิธีการในการรักษาความเจ็บปวดต่างๆ โดยการนำกระแสไฟฟ้าขนาดอ่อนมาใส่ตรงตำแหน่งที่มีความเจ็บปวด

ข้อควรระวังในการรักษาด้วยวิธีนี้ ไม่ควรใช้การรักษานี้ในคนที่มีภาวะดังต่อไปนี้

• ผู้หญิงที่กำลังตั้งครรภ์
• ผู้ป่วยที่ติดเครื่องกระตุ้นหัวใจ (Pace Maker)
• คนไข้ที่มีโรคหัวใจ
• ผู้ป่วยที่ใส่เครื่องช่วยฟัง
• ผู้ป่วยที่ทำการผ่าตัดฝังอุปกรณ์ช่วยฟัง

ประวัติการรักษาด้วยวิธีนี้

ในสมัยอริสโตเติล มีการนำคนไข้ที่มีปัญหาเรื่องความเจ็บปวดมายืนอยู่ในน้ำตื้นๆ บนปลากระเบนไฟฟ้า แต่การรักษาด้วยวิธีนี้สามารถอธิบายได้อย่างมีเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ หลังจากที่ Dr. Ronald Melzack and Dr. Patrick นำเสนอทฤษฏี Gate Control Theory ในปี คศ.1965 ทฤษฏีนี้และทฤษฏี Endorphin Release Theory เป็นรากฐานที่มีเหตุผล สนับสนุนการรักษาด้วยวิธีการกระตุ้นไฟฟ้ารักษาความเจ็บปวด (Electroanalgesia)

Gate Control Theory เป็นทฤษฏีที่มีการพูดถึงกันอย่างแพร่หลายมาก ทฤษฏีนี้อธิบายว่า การกระตุ้นตัวรับสัมผัสของเส้นประสาทที่ผิวหนังด้วยกระแสไฟฟ้า จะก่อให้เกิดการปิดประตูช่องทางของการนำกระแสประสาทความเจ็บปวด ผ่านไขสันหลังไปสู่สมอง ทำให้สมองไม่ได้รับกระแสประสาทที่ไปบอกให้สมองรู้ว่ามีความเจ็บปวดเกิดขึ้น

The Endorphin Release Theory ทฤษฏีนี้อธิบายว่าก ารกระตุ้นด้วยไฟฟ้าที่ผิวหนัง กระตุ้นให้เกิดการสร้างและหลั่ง  Endorphins และ Enkaphalins ซึ่งเป็นสารที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในร่างกาย แต่มีฤทธิ์แบบเดียวกับมอร์ฟีน ที่เป็นสารที่ช่วยลดความเจ็บปวดที่แรงมาก แต่สารที่เกิดขึ้นตามธรรมชาตินี้ ไม่ก่อให้เกิดการเสพติดเหมือนที่มอร์ฟีนก่อให้เกิด

การกระตุ้นไฟฟ้ารักษาความเจ็บปวด (Electroanalgesia) ใช้ได้กับความเจ็บปวดที่มีสาเหตุที่หลากหลายมาก เช่น การปวดหัวไมเกรน การปวดหัวจากความเครียด การปวดหลังปวดบั้นเอว กลุ่มอาการ Phantom Limb Syndrome การปวดข้ออักเสบต่างๆ การปวดจากมะเร็ง การเจ็บหน้าอกจากโรคหัวใจขาดเลือด ปวดท้องเมนส์  ปวดตำแหน่งที่เคยเป็นโรคงูสวัด โรคเส้นประสาทที่เกิดจากโรคเบาหวาน การบาดเจ็บจากการกีฬา การเจ็บปวดหลังผ่าตัด การปวดฟัน เป็นต้น

การกระตุ้นไฟฟ้ารักษาความเจ็บปวด (Electroanalgesia)

มีหลายแบบ ยกตัวอย่างเช่น

• Transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS)
• Percutaneous electrical nerve stimulation (PENS)

Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (TENS)

ใช้ electrode pad แปะที่บริเวณผิวหนังตรงตำแหน่งที่มีความเจ็บปวด แล้วมีการปล่อยกระแสไฟฟ้าที่มีความถี่ที่เหมาะสมออกมา ในช่วงเวลาหนึ่ง อาจจะเป็น 1-2 ชั่วโมงต่อวัน และอาจทำทุกวันต่อเนื่องกัน 7 วัน 14 วัน หรือ 24 วัน

Percutaneous Electrical Nerve Stimulation (PENS)

เป็นการรวมกันของการฝังเข็ม และการรักษาด้วยการกระตุ้นไฟฟ้ารักษาความเจ็บปวด (Electroanalgesia) โดยวิธีนี้ไม่ได้ใช้ pad ติดเหมือนกับวิธีของ TENS แต่ใช้เป็นการปักเข็มลงไปที่จุดที่มีความเจ็บปวด (ไม่ได้ตรงตำแหน่งของการฝังเข็มแบบจีน) แล้วปล่อยกระแสไฟฟ้าไปตามเข็มที่ปักลงไป

วิธีการแบบเดียวกับ PENS นี้ แต่การปักเข็มไม่ได้ปักลงไปที่จุดที่ปวด แต่ปักลงไปที่จุดของการฝังเข็มแบบจีนเราเรียกว่า Electroacupuncture