มันมาอีกแล้ว…โรค มือ เท้า ปาก เปื่อย ในเด็กๆ

โรคมือ เท้า ปาก เปื่อย เป็นโรคที่ผมเชื่อว่า คนที่เป็นหมอในประทศไทย ได้พบโรคนี้อยู่เป็นประจำทุกปี เวลาระบาดลูกเด็กเล็กแดงต่างๆ ก็จะพากันติดโรคและมาหาหมอกันเป็นแถว เวลาเป็นโรค เด็กๆ จะกินอาหารไม่ค่อยได้เพราะเจ็บปาก พ่อแม่จะเป็นกังวลกันอย่างมาก ปีนี้ตอนนี้ผมเริ่มจะพบคนไข้เด็กๆ ที่เป็นโรคนี้กันบ้างแล้ว เรารีบมาทำความรู้จักโรคนี้กันก่อนเถอะครับ เพื่อจะได้ป้องกันบุตรหลานของเราจากโรคนี้ได้อย่างทันท่วงที

โรคมือเท้าปากเปื่อย (Hand-Foot-Mouth Disease, HFMD)

โรคนี้เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส ที่พบบ่อยมากในเวชปฏิบัติ โรคนี้จะเริ่มต้นการติดเชื้อที่คอก่อน

สาเหตุของโรค

โรคนี้ที่พบบ่อยที่สุดเกิดจากเชื้อไวรัสที่ชื่อว่า  Coxsackievirus A16 โรคนี้มีการติดต่อจากคนสู่คน คนที่ป่วยเป็นโรคนี้จะมีเชื้ออยู่ใน น้ำมูก น้ำลาย เสมหะ และน้ำจากตุ่มน้ำใส ในปริมาณมาก และคนที่ป่วยเป็นโรคนี้จะสามารถแพร่เชื้อนี้ให้แก่คนอื่นได้อย่างง่ายดายมาก ในช่วง 1 สัปดาห์แรกของการป่วย

ระยะเวลาเพาะตัวของเชื้อก่อนเกิดอาการของโรคคือ 3-7 วัน
โรคนี้มักเกิดกับเด็กอายุน้อยกว่า 10 ปี แต่ก็สามารถพบในวัยรุ่นได้ และนานๆ อาจจะพบในวัยผู้ใหญ่บ้างเหมือนกัน

อาการของโรค

• มีไข้
• ปวดศรีษะ
• เบื่ออาหาร
• มีผื่นแบบตุ่มน้ำใสเล็กๆ ที่ มือ เท้า ในร่มผ้า (ก้น , บริเวณใกล้ๆอวัยวะเพศ ) ผื่นนี้อาจจะเจ็บเวลาเรากดดู
• เจ็บคอ
• มีแผลจำนวนมากในปาก คอ เพดานปาก ลิ้น ทอนซิล

การตรวจพิเศษ

โรคนี้ไม่มีความจำเป็นในการที่จะตรวจพิเศษใดๆ เพียงแค่ประวัติและการพบแผลจำนวนมากในช่องปากและคอ และลักษณะจำเพาะของตุ่มน้ำใสที่มือและเท้า ก็เพียงพอในการวินิจฉัยโรคแล้ว

การรักษา

• ไม่มีการรักษาที่จำเพาะต่อโรคนี้ นอกจากการรักษาเพื่อลดอาการต่างๆ เช่นการเจ็บแผลในปาก
• การให้ยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ไม่มีประโยชน์ในการรักษาโรคนี้
• การลดไข้และความเจ็บปวดให้ใช้ Acetaminophen (Paracetamol)  ไม่ควรใช้แอสไพริน ในคนไข้เด็กที่อายุต่ำกว่า 12 ปี ที่ติดเชื้อไวรัส
• การให้อมบ้วนน้ำเกลือ ก็ช่วยบรรเทาอาการได้ ในเด็กที่บ้วนได้ (ไม่กลืน)  โดยเอาน้ำอุ่น 1 แก้ว ผสมเกลือ ½ ช้อนชา มาอมบ้วนปาก
• ควรให้ผู้ป่วยดื่มน้ำมากๆ
• อาหารที่เหมาะสมคือ นมที่แช่เย็นๆ จะดื่มได้ง่ายและไม่สร้างความเจ็บปวด
• น้ำผลไม้และโซดา ไม่เหมาะสมที่จะให้ เพราะว่าจะแสบปากจากภาวะความเป็นกรดในน้ำนั้นทำให้เจ็บแผลในปาก

การพยากรณ์โรค

โรคมักจะหายภายใน 5-7 วัน

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้น

• ภาวะขาดสารน้ำของร่างกาย
• อาการชัก อันเนื่องมาจากไข้สูง