คุณหมอขา…ทำไมลูกหนูขาลายแบบนี้

ขณะที่คุณแม่มือใหม่กำลังลงมืออาบน้ำให้ลูกน้อยอยู่นั้น อยู่ๆ ก็ตกใจที่ได้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่ผิวหนังของลูกน้อย คือจากผิวลูกน้อยที่เคยขาวสวยเรียบเนียนกลับกลายเป็นลายแดงม่วง เป็นตาข่ายไปทั้งขาแขนและตัว ด้วยความตกใจจึงรีบพามาหาแพทย์ใกล้บ้านเพื่อรับคำแนะนำ แพทย์บอกว่า ไม่ต้องตกใจหรอกครับ ภาวะนี้เรียกว่า  “ผิวลายในทารก” หรือ Cutis Marmorata วันนี้เรามารู้จักภาวะนี้กันครับ

Cutis Marmorata

คือการที่ผิวหนังของเด็กทารกแรกเกิด เกิดการเปลี่ยนแปลงเป็นลักษณะ เป็นลายคล้ายตาข่าย สีแดงน้ำเงิน  เป็นปรากฏการณ์ที่จัดว่าปกติ ไม่ใช่ความผิดปกติหรือเป็นโรค  เกิดจากการตอบสนองต่อความเย็นของระบบสรีระวิทยาที่ยังไม่สมบูรณ์ ของเด็กแรกเกิด  คือเกิดการขยายตัว (แทนที่จะหดตัว) ของหลอดเลือดฝอย (Capillary) และหลอดเลือดดำเล็กๆ (Small Venules) ที่ผิวหนังของเด็ก

ปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ จะหายไปถ้าเราทำให้ผิวหนังบริเวณนั้นอุ่นขึ้น และจะหายไปเมื่อเด็กมีอายุมากขึ้น

การระบาดวิทยา

อายุ  : เกิดขึ้นตั้งแต่แรกเกิดจนถึงอายุ 2-4 สัปดาห์ของชีวิตหลังคลอด สัมพันธ์กับการสัมผัสความเย็น
เพศ  : ชาย=หญิง
ความชุก  : พบบ่อยมากขึ้นในเด็ก ที่คลอดก่อนกำหนด

พยาธิสรีระวิทยา

เกิดจากการที่ระบบประสาทอัตโนมัติ ของเด็กแรกเกิด ยังทำงานไม่สมบูรณ์  เป็นปรากฏการณ์ที่ปกติทางสรีระวิทยา ภาวะนี้จะหายไปเมื่อเด็กอายุมากขึ้น

ประวัติที่สอบถามได้

ผิวหนังเป็นลายคล้ายตาข่ายสีแดงน้ำเงิน จะหายไปเมื่อทำให้ผิวหนังอุ่น

การตรวจพบทางร่างกาย

พบผิวหนังเป็นลาย (Reticulated Mottling) สีแดง น้ำเงิน

การกระจาย:  กระจายทั่วไป สมมาตร (Symmetry) กันทั้งสองฝั่งของ แขน ขา ตัว

การดำเนินโรคและการพยากรณ์โรค

การกลับมาเป็นใหม่ของภาวะนี้ภายหลัง เด็กอายุ 1 เดือน พบได้น้อยและยากมาก
การดำรงอยู่ของภาวะนี้หลังวัยแรกเกิด (Neonate) อาจจะเป็นตัวบ่งชี้ถึง โรคบางอย่างควรไปรับคำปรึกษาจากแพทย์

การรักษา

ภาวะนี้หายเอง ไม่ต้องรักษา