ทำอย่างไรดี เมื่อทารกน้อยของเราผมร่วง

ภาวะผมร่วงในเด็กทารก เป็นภาวะที่พบได้บ่อยมาก แต่บางครั้งมีการ่วงน้อยจนไม่ทันได้สังเกต และมักจะเกิดหลังอายุ 3 เดือน ภาวะนี้เรียกเป็นชื่อทางการแพทย์ว่า Telogen Effuvium หรือ Neonatal Hair Loss เป็นภาวะที่มักจะไม่ต้องการการรักษา เพราะหายได้เอง

ผมของเด็กแรกเกิด จะเจริญเติบโตอยู่ในช่วง Anagen Phase แต่ภายในระยะเวลาไม่กี่วันหลังคลอด จะเปลี่ยนแปลงไปอยู่ในระยะ Telogen Phase เป็นผลให้เกิดการร่วงหลุดของผมเด็ก เป็นจำนวนมาก ภายในระยะเวลา 3-4 เดือนหลังคลอด ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ปกติที่พบได้ของเด็ก หลังคลอด

ระบาดวิทยา

อายุ  : เด็กแรกเกิด และจะพบเห็นการหลุดร่วงของผมได้เมื่ออายุ 3-4 เดือน

เพศ : ชาย=หญิง

ความชุก : พบได้ในเด็กแรกคลอดทุกคน มากหรือน้อยแตกต่างกันไปในแต่ละคน

พยาธิสรีระวิทยา

ผม มีวงชีวิตอยู่ 3 ระยะ คือ

1. Anagen phase คือระยะที่มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว  ระยะนี้ผมจะมีชีวิตอยู่นาน ประมาณ 2-6 ปี
2. Catagen phase คือระยะที่เป็น ช่วงสั้นและเสื่อมถอยลงบางส่วน ระยะนี้จะกินเวลาประมาณ 10-14 วัน
3. Telogen phase คือระยะที่มีการหยุดนิ่งและหลุดร่วง ระยะนี้จะกินเวลาประมาณ 3-4 เดือน

ในระยะเวลาใดๆ ก็ตาม สำหรับหนังหัวที่ปกติ   89% ของผมจะอยู่ในระยะ Anagen Phase , 1% จะอยู่ในระยะ Catagen Phase, 10% จะอยู่ในระยะ Telogen Phase

การหลุดร่วงของผมของทารก เกิดจากการที่ ผมในระยะ Anagen ของทารกจำนวนมากเปลี่ยนแปลงไปเป็นระยะ Catagen และกลายไปสู่ ระยะ Telogen อย่างกะทันหันภายในไม่กี่วันหลังคลอด ทำให้เกิดการหลุดร่วงของผมของเด็กไปจำนวนมากหรือทั้งหมดภายในระยะเวลา ประมาณ 3-4 เดือนหลังคลอด  และหลังการหลุดร่วงนี้ก็จะค่อยๆ มีผมใหม่งอกขึ้นมาแทนที่ในที่สุด

ประวัติที่จะซักได้จากมารดา
ในระยะ 3-6 เดือนแรกของชีวิต จะมีการหลุดร่วงของผมที่เกิดจากสภาพทางสรีระวิทยาของผมในเด็กแรกเกิดทุกคน ในบางคนผมใหม่เจริญเติบโตขึ้นมาแทนที่ จึงบดบังขบวนการหลุดร่วงนี้ทำให้ไม่ทันได้สังเกตเห็น ในเด็กบางคนอาจจะถูกสังเกตเห็นได้เล็กน้อย ในเด็กบางคนจะสังเกตเห็นการหลุดร่วงจนศรีษะล้านเลยก็ได้

การตรวจร่างกาย

ตรวจพบการหลุดร่วงแบบไม่มีรอยแผลเป็น (Non Scaring Plopecia)

การเกิดขึ้นของภาวะนี้สามารถเกิดกระจายได้ทั้งหนังศรีษะ

การวินิจฉัยแยกโรค

Telogen Effluvium เป็นภาวะปกติทางสรีระวิทยาของเด็กแรกเกิด ซึ่งจะวินิจฉัยได้โดยการซักประวัติและตรวจร่างกาย การหลุดร่วงของผมของเด็กแรกเกิดที่พบได้ เช่น การหลุดจากการถูเสียดสี (Rubbing or Traumatic Alopecia) มักพบที่บริเวณด้านหลังของหนังศรีษะ ของเด็กที่นอนทับด้านหลังของศรีษะตนเอง

ระยะของโรคและการพยากรณ์โรค

ในเด็กที่ปกติและแข็งแรงทั่วไป ภาวะนี้จะหยุดตัวเอง และกลับสู่สภาพปกติของผมบนหนังศรีษะ ภายในอายุ 6-12 เดือน

การรักษา

ภาวะนี้ไม่ต้องรักษา  พ่อแม่ผู้ปกครองของเด็กควรได้รับการยืนยัน และอธิบายให้เข้าใจว่าเป็นภาวะทางสรีระวิทยาที่ปกติของเด็กแรกเกิด และจะหายเองภายในอายุ 6-12 เดือน