มารู้จัก Oral Thrush หรือเชื้อราในช่องปาก

Oral Thrush คือการติดเชื้อรา Candida (Yeast) ในช่องปากของคน การติดเชื้อราชนิดนี้อาจจะติดที่อื่นก็ได้ เช่น ที่ง่ามขา ซอกพับง่ามเนื้อของเด็กทารก หรือในช่องคลอดผู้หญิง การติดเชื้อนี้สามารถเกิดขึ้นกับใครก็ได้ แต่พบมากในกลุ่มเด็กทารก เด็กเล็ก คนแก่ หรือคนที่มีภูมิต้านทานในร่างกายต่ำ

สาเหตุของโรค

ตามปกติในช่องปาก ทางเดินอาหาร และผิวหนังของคนเรา จะมีเชื้อราแคนดิด้าอยู่เป็นปกติ ในปริมาณน้อย (แม้ในคนที่ สุขภาพดี แข็งแรงก็ตาม) และปริมาณของมันก็จะถูกควบคุม (โดยเชื้อแบคทีเรียและจุลชีวิตในบริเวณอวัยวะดังกล่าว) ให้อยู่ในระดับน้อยๆ แบบสมดุล แต่เมื่อไรก็ตามที่มีภาวะใดที่ทำให้สมดุลนี้เสียไป เช่น โรคบางอย่าง ยาบางอย่าง ความเครียด ก็จะทำให้เชื้อราชนิดนี้ เพิ่มจำนวนขึ้นมากกว่าปกติมาก ก่อให้เกิด Thrush (เชื้อราในช่องปาก) ได้

ยาที่ทำให้สมดุลของเขื้อโรคในช่องปากเสียไป

thrush2และก่อให้เกิดเชื้อราในช่องปากได้ คือ

  • Corticosteroids (สเตียรอยด์)
  • Antibiotics (ยาแก้อักเสบฆ่าเชื้อแบคทีเรีย)
  • Birth Control Pills (ยาเม็ดคุมกำเนิด)

โรคหรือภาวะที่จะก่อให้เกิดการติดเชื้อราในปากได้ง่าย

  • โรคเบาหวานที่ไม่ได้ควบคุม
  • การติดเชื้อเอดส์ (HIV)
  • โรคมะเร็ง
  • การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในระหว่างตั้งครรภ์
  • คนสูบบุหรี่
  • คนใส่ฟันปลอมที่ไม่พอดี (หลวม)
  • เด็กทารกสามารถส่งเชื้อนี้ผ่านไปให้มารดาได้ขณะที่มารดาให้นมจากเต้าอยู่

อาการของโรค

โรคนี้สามารถเกิดขึ้นได้อย่างเฉียบพลัน และสามารถดำรงอยู่ต่อไปอย่างเรื้อรังได้ อาการคือ

  • มีคราบครีมสีขาว นูน เกิดขึ้นในช่องปาก เช่นที่ลิ้น กระพุ้งแก้ม เพดานปาก คอ เหงือก ทอนซิล
  • อาจจะมีความเจ็บปวดได้
  • มีเลือดออกได้ ถ้าเราไปขูดคราบขาวออก หรือขณะแปรงฟัน
  • เชื้ออาจจะลามลงไปในหลอดอาหาร ทำให้เกิดอาการกลืนลำบาก เจ็บปวดเวลากลืน กลืนแล้วเหมือนอาหารติดอยู่ในคอ หรือกลางอก
  • มีไข้ได้ถ้าเชื้อลามไปไกลกว่าในหลอดอาหาร เช่นไปที่ ปอด ตับ ผิวหนัง พบในคนที่มีภูมิต้านทานน้อยๆ เช่นคนไข้โรคเอดส์ คนไข้โรคมะเร็ง เป็นต้น

การวินิจฉัยโรคนี้

  • การตรวจในช่องปากโดยแพทย์หรือทันตแพทย์ พบฝ้าขาวในปากที่มีลักษณะเฉพาะ เมื่อขูดฝ้าขาวออกจะพบรอยแดงๆและ บางครั้งมีเลือดออกซิบๆ
  • ขูดฝ้าขาวไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ จะพบเชื้อราแคนดิด้า หรือ Yeast
  • การวินิจฉัยเชื้อราในหลอดอาหารอาจจะต้องทำการส่องกล้อง Endoscope หรือ Gastroscope ลงไปดูในหลอดอาหาร จะพบคราบขาวแบบที่พบในช่องปาก ในหลอดอาหาร

การรักษาโรคนี้

รักษาด้วยยาฆ่าเชื้อราชนิด กิน อม บ้วน หรือทา โดยทั่วไปเวลาในการรักษาประมาณ 10-14 วัน แต่ตามปกติโรคนี้มักมีโรคอื่น ที่เป็นปัจจัยแอบแฝงทำให้เกิดโรค หลบหรือแอบอยู่ มีความจำเป็นต้องหาโรค ยา หรือภาวะที่เป็นปัจจัยแอบแฝงนี้ แล้วรักษาไปด้วยพร้อมกันเลย จึงจะได้ประสิทธิภาพในการรักษาในระยะยาว

เราจะป้องกันภาวะนี้ได้อย่างไร

  • รักษาสุขภาพความสะอาดในช่องปากอย่างสม่ำเสมอ
  • อย่าใช้น้ำยาบ้วนปาก หรือสเปรย์ฉีดเข้าปากมากจนเกินไป
  • ไปหาหมอฟันอย่างสม่ำเสมอเป็นระยะ
  • หยุดการสูบบุหรี่

ที่มา: webmd.com

Author: Dr.Pradit

Share This Post On
Share This