รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุ จากช่วงแข็งแรง สู่ช่วงก่อนจากไป

ชนิดต่างๆ ของการดูแลผู้สูงอายุ (10 ชนิด)

1. Community ฺBased Option

การดูแลผู้สูงอายุชนิดนี้ หมายถึง การส่งการดูแล การบริการ ไปสู่ผู้สูงอายุที่ยังคงอยู่อาศัยในบ้าน และในชุมชนของตนเอง ยกตัวอย่าง เช่น การมีพยาบาล หรือเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์เข้าไปเยี่ยมเยียน ดูแล ให้บริการต่างๆ ทั้งทางด้านสุขภาพ สุขอนามัย ด้านจิตใจ ฯลฯ แก่ผู้สูงอายุที่บ้าน เป็นประจำ และสม่ำเสมอ

2. Geriatric Outpatient Clinic

การดูแลผู้สูงอายุโดยการ เปิดคลินิกผู้ป่วยนอก (ไม่ได้รับตัวไว้นอนโรงพยาบาล) เป็นคลินิกจำเพาะสำหรับผู้สูงอายุ โดยมีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจำเพาะด้านโรคของคนสูงอายุ (Geriatric Doctors) เป็นแพทย์ที่จะช่วยคัดกรองส่งต่อผู้ป่วย ที่อาจจะจำเป็นต้องไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านอื่นๆ ต่อไป แพทย์ด้านนี้จะช่วยผู้สูงอายุอย่างเป็นองค์รวม ทั้งในด้านการแพทย์ จิตวิทยา และสังคม

3. Adult Day Care, Day Health

การดูแลผู้สูงอายุชนิดนี้ เป็นการดูแลผู้สูงอายุเฉพาะในเวลากลางวัน คือ ผู้สูงอายุยังคงพักอาศัยอยู่กับครอบครัวของตนเองตามปกติ ช่วงเช้าก็จะเดินทางมา (หรือเจ้าหน้าที่ไปรับที่บ้าน) ที่ศูนย์รับดูแลผู้สูงอายุ ระหว่างที่อยู่ในศูนย์ก็จะได้รับการดูแลในด้านต่างๆ เช่น การดูแลทั่วไป การออกกำลังกาย การทำกิจกรรมบันเทิงต่างๆ การทำกิจกรรมทางศาสนา ฯลฯ และเมื่อถึงเวลาเย็น ผู้สูงอายุก็จะถูกส่ง (หรือญาติมารับ) กลับไปอยู่บ้านตนเอง

4. Nursing Home, Long Term Care

nursing-homeการดูแลชนิดนี้เป็นการดูแลผู้สูงอายุ ที่มีความเปราะบางมากทางด้านร่างกาย เช่น มีโรคต่างๆ ที่รุนแรง หรือชราภาพมากๆ จำเป็นจะต้องได้รับการดูแลทางด้านการแพทย์ และการดูแลทั่วไปตลอด 24 ชั่วโมง ที่สถานที่จำเพาะเจาะจง  ผู้สูงอายุกลุ่มนี้จะได้รับการดูแลอย่างเต็มรูปแบบ ทั้งจากแพทย์ พยาบาล ผู้ช่วยพยาบาล นักกายภาพบำบัด และผู้ให้การดูแล (Care Giver) ฯลฯ

5. Hospice care

การดูแลผู้สูงอายุชนิดนี้เป็นการดูแลผู้สูงอายุ ที่อยู่ในช่วงสุดท้ายของชีวิต (End of Life ) เช่นผู้สูงอายุที่อายุมากๆ ผู้สูงอายุที่มีโรคที่อยู่ในระยะสุดท้าย เช่น มะเร็งระยะสุดท้าย โรคไตวายระยะสุดท้าย เป็นต้น รูปแบบของการดูแลต่างๆ จะเน้นช่วยนำพาให้ผู้สูงอายุและครอบครัว ก้าวผ่านช่วงเวลาสุดท้ายของชีวิต ของผู้สูงอายุไปได้อย่างราบรื่น และอย่างสงบ

6. Dementia and Alzheimer’s Care

การดูแลชนิดนี้ เป็นการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะโรคสมองเสื่อม ที่มีปัญหาทางด้าน ความคิด การรับรู้และความจำ การดูแลนี้จะเป็นการดูแลจำเพาะด้าน สำหรับผู้สูงอายุพิเศษกลุ่มนี้ โดยแพทย์พยาบาล และบุคคลากรผู้เชี่ยวชาญด้านนี้โดยตรง

7. Assisted Living Residence

การดูแลชนิดนี้ เป็นการจัดทำที่อยู่อาศัยที่จัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้สูงอายุ ที่ต้องการช่วยเหลือดูแลเพียงบางเรื่อง ผู้สูงอายุ ที่รับบริการเข้าอยู่อาศัย จะได้รับการจัดสรรโปรแกรมที่หลากหลาย ในการช่วยดูแลกิจกรรมประจำวันต่างๆ ของผู้สูงอายุ (ADLs = Activity of Daily Life) เช่น อาบน้ำ กินข้าว เปลี่ยนเสื้อผ้า ฯลฯ

8. Individual /Residential Living Apartment

การดูแลชนิดนี้เป็นการดูแลผู้สูงอายุที่ยังแข็งแรงพอสมควร โดยบริการที่อยู่อาศัยแบบห้องชุด พร้อมการบริการความช่วยเหลือบางอย่าง เช่น การทำความสะอาดห้อง การทำอาหารให้, การสร้างกิจกรรมที่ดีต่อสุขภาพกายใจให้เข้าร่วม เป็นต้น

9. Continuing Care Retirement Community

การดูแลชนิดนี้เป็นการดูแลผู้สูงอายุ ต่อเนื่องในหลายระดับของการดูแล โดยสร้างชุมชนที่มีการดูแลผู้สูงอายุหลายๆ แบบหลายระดับมีตั้งแต่ Assisted Living Residence ไปจนถึง ระดับการดูแล 24 ชั่วโมงแบบ Nursing Home Care โดยคนๆหนึ่งอาจจะเข้ามาอยู่ในชุมชนในระดับแค่ Daycare แต่ต่อมามีสภาวะร่างกายที่แย่ลง จนต้องเข้าไปอยู่ใน Nursing Home และอาจจะจบลงที่ Hospice Care ก็ได้

10. Active Adult Retirement Community

ชุมชนผู้สูงอายุแบบนี้ เป็นชุมชนของผู้สูงอายุที่ยังแข็งแรงอยู่ ยังทำกิจกรรมต่างๆ ได้ตามสมควร ลักษณะเด่นของชุมชนคือ ที่พักอาศัยในชุมชนสร้างขึ้นมา เพื่อตอบสนองความต้องการของคนในวัยสูงอายุ เช่น บ้านที่อยู่อาศัยไม่สูง (มักจะมีชั้นเดียว), มีที่เกาะยึดในห้องน้ำไว้เกาะกันลื่น, พื้นทางเดินใช้วัสดุที่ไม่ลื่น ฯลฯ พร้อมทั้งมีกิจกรรมต่างๆ ในชุมชนเพื่อเสริมสร้างสุขภาพกาย ใจ อารมณ์ และสังคม

ทั้งหมดนี้เป็นรูปแบบต่างๆ ของการดูแลผู้สูงอายุ ในแต่ละรูปแบบต้องการสถานที่ บุคลากร และการวางแผน การควบคุม และการประเมินผลที่ดี จึงจะได้ผลการดูแลที่ดีสมบูรณ์แบบ มีคำกล่าวว่า

เราจะดูว่าสังคมใด เป็นสังคมที่เจริญ ศิวิไลซ์แล้วหรือไม่นั้น ให้ดูวิธีที่สังคมนั้นๆ ดูแลผู้สูงอายุในสังคมของตนเอง

Author: drdragon

Share This Post On
Share This