โรคไซนัสอักเสบ โรคที่พ่อแม่เด็กป่วยชอบพูดถึง

โรคไซนัสอักเสบ โรคที่พ่อแม่เด็กชอบพูดถึงเวลาลูกๆ เป็นหวัดแล้วพามาหาหมอ ปัจจุบันเราถือว่าการเรียกชื่อโรคแบบนี้ถือ ว่าเชย เพราเราพบว่าเด็กที่เป็นโรคนี้นั้น ไม่ได้มีการอักเสบเฉพาะที่โพรงของไซนัสอย่างเดียว

ไซนัส คือโพรงในกะโหลกของคนเราทุกคน เป็นสิ่งที่มีอยู่ตามปกติ มีอยู่บริเวณหน้า ข้างจมูกและระหว่างคิ้ว

แต่จะต้องมีการอักเสบที่ในโพรงจมูกด้วย เนื่องจากว่าเยื่อบุโพรงจมูกและเยื่อบุไซนัสนั้นเป็นผืนเดียวกันเหมือนพรมผืนเดียวที่ปูลาดเข้าไปคลุมห้องสองห้อง (หมายถึงจมูกและโพรงไซนัส) ดังนั้นการจะเรียกชื่อโรคนี้ให้ถูกต้องนั้นควรจะเรียกว่า โรคโพรงจมูกและโพรงไซนัสอักเสบ (Rhinosinusitis)

การวินิจฉัยโรคนี้

การวินิจฉัยนั้นอาศัยประวัติของการเป็นโรค เป็นหลักคือ เด็กจะมีประวัติการเป็นหวัดที่รุนแรง และนานกว่าการเป็นหวัดปกติทั่วไป (นานกว่า 10 วัน) การตรวจร่างกายและการตรวจพิเศษอื่นๆ เช่นการตรวจเอกซเรย์โพรงไซนัส หรือการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์โพรงไซนัส ไม่ใช่สิ่งสำคัญในการวินิจฉัยโรคนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตรวจเอกซเรย์โพรงไซนัส หรือการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์โพรงไซนัส นั้นอาจจะทำในกรณีที่โรคเรื้อรังมาก หรือกลับเป็นซ้ำ หรือกรณีที่สงสัยว่าอาจจะมีความผิดปกติทางกายวิภาคของโพรงไซนัสหรือจมูก

เชื้อก่อโรค

เชื้อก่อโรคที่พบบ่อย 3 อันดับแรกคือ เชื้อแบคทีเรียที่ชื่อว่า S.pneumoniae, H.influenzae, M.catarrhalis นอกนั้นก็เป็นเชื้ออื่นๆ ที่นอกเหนือจากนี้ได้แต่พบได้น้อยกว่าเชื้อสามชนิดที่ว่านี้

ลำดับความรุนแรงและเรื้อรังของโรค

  • แบบเฉียบพลัน (Acute) คือมีประวัติการเป็นมานานไม่เกิน 4 สัปดาห์
  • แบบกึ่งเฉียบพลันกึ่งเรื้อรัง (Subacute) คือมีประวัติการเป็นมานานเกิน 4 สัปดาห์ แต่ไม่เกิน 12 สัปดาห์
  • แบบเรื้อรัง (Chronic) คือมีประวัติการเป็นมานานเกิน  12 สัปดาห์
  • แบบเป็นกลับซ้ำ (Recurrent) คือมีการเป็นเกิน 4 ครั้งต่อปี ในแต่ละครั้ง ไม่เกิน 4 สัปดาห์ แต่ละครั้งห่างกันเกิน 10 วัน

การรักษา

  1. การใช้ยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมกับเชื้อก่อโรค ในขนาดที่เหมาะสม และในระยะเวลาการให้ที่เหมาะสม โดยทั่วไปนั้น โรคแบบเฉียบพลันจะให้ยาต่อเนื่องกันอย่างน้อย 2 สัปดาห์ และชนิดเรื้อรังจะให้ยาต่อเนื่องกันอย่างน้อย 1 เดือน
  2. การใช้ยาควบคุมโรคภูมิแพ้ในกรณีที่มีโรคภูมิแพ้อยู่ด้วย บ่อยครั้งโรคภูมิแพ้ที่ไม่ได้รับการรักษาควบคุมให้ดี เป็นเหตุให้เกิดโรคโพรงจมูกและโพรงไซนัสอักเสบ (Rhinosinusitis) ได้ ยาในกลุ่มนี้ก็เช่น ยา Anti Histamine, ยา Anti Leukotriene, ยา Steroid พ่นจมูก, หรือแม้แต่การทำ Immunotherapyr
  3. การใช้ยาลดบวมในทางเดินหายใจ (Decongestant) เพื่อลดบวมในโพรงไซนัส และเพื่อให้สารคัดหลั่งไหลออกจากโพรงไซนัสได้ดีขึ้น ยาในกลุ่มนี้ก็เช่น Pseudoephredrine, ยาพ่นลดบวมในจมูก เช่น Nasal, ยาหยดลดบวมในโพรงจมูก เช่น Iliadin  Solution, ยา Steroid พ่นลดบวมและรักษาภูมิแพ้ในจมูก เช่น Rhinocort Aqua, Bunase Nasal Spray, Nasocort
  4. การล้างจมูก ด้วย Normal Saline (NSS) เพื่อช่วยลดสารคัดหลั่งที่สกปรกและคั่งค้างในจมูก
  5. การกำจัดปัจจัยแวดล้อมที่เป็นตัวส่งเสริมกระตุ้นโรค เช่น ควันบุหรี่ควันรถ ฝุ่นละออง เกสรดอกไม้ ดอกหญ้า การไปอยู่ในสถานเลี้ยงเด็ก (Nursery) ในเด็กเล็กบางคน การว่ายน้ำของเด็กบางคน ทั้งนี้ควรสังเกตปัจจัยกระตุ้นของผู้ป่วยแต่ละคนเป็นรายๆ ไป เพราะในแต่ละคนอาจจะมีปัจจัยไม่เหมือนกัน

Author: Dr.Pradit

Share This Post On
Share This