โรคไข้ปวดข้อยุงลาย (Chikungunya Fever) จะมีผลต่อการตั้งครรภ์ได้อย่างไรบ้าง ?
หญิงตั้งครรภ์มีโอกาสจะติดเชื้อได้ทุกระยะของอายุครรภ์ ถ้าถูกยุงลายที่มีเชื้อไวรัสชิคุนกุนยากัด และทำให้มีอาการของโรค คือ มีไข้สูง มีปวดข้อ/ข้อบวม มีผื่นขึ้น ร่วมกับอาการอื่นๆ ได้
- โอกาสที่เชื้อจะผ่านจากแม่ไปยังลูกมีน้อยมากในระยะแรกๆ ของการตั้งครรภ์จนถึงระยะใกล้คลอด (Near Term)
- แต่ถ้าแม่ได้รับเชื้อในระยะสุดท้ายของการตั้งครรภ์ (สัปดาห์ที่ 35 – 40) ประมาณสัปดาห์ที่ 38 โดยเฉพาะระยะที่กำลังจะคลอด (2 วันก่อนคลอดถึง 2 วันหลังการคลอด) โอกาสที่เชื้อในกระแสเลือดของแม่จะผ่านไปยังลูกจะสูงมาก จากแม่ที่ติดเชื้อในระยะใกล้คลอด (Intra Partum) จำนวน 39 ราย ลูกที่คลอดแล้วมีการติดเชื้อจำนวน 19 ราย คิดเป็นร้อยละ 48.7
- ลูกที่ติดเชื้อจะยังไม่มีอาการหลังคลอดทันที หลังจากที่ผ่านระยะฟักตัวโดย เฉลี่ย 4 วัน (3-7 วัน) จึงเริ่มมีอาการ ซึ่งประกอบด้วย มีไข้ ดูอ่อนเพลีย ไม่ค่อยดูดนม ปวด (พิจารณาจากการที่ต้องการยาแก้ปวดอยู่ตลอดเวลา) ซึ่งพบทุกราย (100 %) และพบเกร็ดเลือดต่ำ (89 %) เม็ดเลือดขาวลิมโฟไซท์สูง (68%) อาการอื่นๆ ที่อาจพบได้มี ข้อบวม ผื่นคล้ายโรคหัดเยอรมัน (Rubella) หรือ ไข้ผื่นกุหลาบ (Roseola) อาจพบมีจุดเลือดเล็ก (Petechiae) คล้ายในไข้เลือดออก
- จากเด็กที่ติดเชื้อ 19 ราย ที่แม่ติดเชื้อในระยะคลอด (2 วันก่อนคลอดถึง 2 วันหลังการคลอด) พบมีเด็กจำนวน 10 ราย ที่มีอาการรุนแรง คิดเป็นร้อยละ 52.6 โดยพบว่าเด็ก 9 ราย มีอาการทางสมอง (Encephalopathy) และเด็ก 1 รายมีอาการเหมือนโรคไข้เลือดออก น้ำไขสันหลังจากผู้ป่วย 9 รายที่มีอาการทางสมอง ตรวจไม่พบเซลล์และความผิดปกติทางเคมี (Chemistry) มี 1 รายที่ตรวจพบเม็ดเลือดแดงมาก ซึ่งเข้าได้กับอาการของไข้เลือดออก (มี DIC) จากเด็ก 9 รายที่มีอาการทางสมอง พบว่ามีเด็ก 5 รายตรวจ CSF พบเชื้อไวรัสชิคุนกุนยาโดยวิธี RT-PCR
เด็ก 9 ราย ที่มีอาการทางสมองตรวจพบโดยวิธี MRI มีสมองบวม บางรายมี Hematoma มีจุดเลือดออกในสมอง ได้ติดตามผู้ป่วยระยะยาว 16 – 24 เดือน พบมี 4 ราย ที่มีความพิการเหลืออยู่ 1 รายมี Cerebral Palsy with Ataxia และมีตาบอด อีก 3 รายมีความพิการทางตา ทางพฤติกรรม และทางกายภาพ 4 รายนี้จะมีอาการชักระยะแรก และ 1 ราย ที่ยังต้องให้ยากันชักอยู่ อีก 10 รายที่ได้ติดตามทางการเจริญเติบโต และ MRI ไม่มีความผิดปกติใดๆ
แปลและเรียบเรียงโดย: แพทย์หญิงสุจิตรา นิมมานนิตย์ (ที่ปรึกษากรมควบคุมโรค)
Reference: Multidisciplinary Prospective Study of Mother-to-Child Chikungunya Virus Infections on the Island of La Reunion; Patrick Gerardin etal; PLOS Medicine March 2005
ที่มา: กระทรวงสาธารณสุข
